Prawo antymonopolowe w Niemczech i nadużywanie pozycji dominującej

Kwestia nadużywania pozycji dominującej w Niemczech jest uregulowana w niemieckim prawie antymonopolowym, a konkretnie w Ustawie o zwalczaniu ograniczeń w konkurencji (niem. Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen, w skrócie „GWB“).

Organami antymonopolowymi są: Federalny Urząd Antymonopolowy (Bundeskartellamt), Federalne Ministerstwo Gospodarki oraz urzędy antymonopolowe krajów związkowych. W praktyce przestrzeganie przepisów GWB nadzoruje przede wszystkim Federalny Urząd Antymonopolowy. Urzędy antymonopolowe krajów związkowych są właściwe tylko wtedy, gdy skutki zachowania ograniczającego konkurencję nie wychodzą poza obszar jednego kraju związkowego. Natomiast Federalne Ministerstwo ds. Gospodarki jest właściwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach.

Federalny Urząd Antymonopolowy jest samodzielnym wyższym organem administracji federalnej z siedzibą w Bonn. Decyzje Federalnego Urzędu Antymonopolowego zapadają w departamentach decyzyjnych, w składzie: przewodniczący i dwóch członków. Informacje o Federalnym Urzędzie Antymonopolowym dostępne są pod adresem internetowym www.bundeskartellamt.de.

Czy monopole i przedsiębiorcy dominujący na rynku są zobowiązani do przestrzegania pewnych zasad zachowania?

Podobnie jak w europejskim prawie antymonopolowym (Art. 82 WE) przedsiębiorcy dominujący na rynku podlegają w niemieckim prawie antymonopolowym kontroli pod kątem ewentualnych nadużyć:

- nadużywanie pozycji dominującej jest co do zasady zakazane;
- przedsiębiorcy dominujący na rynku nie mogą bezpośrednio ani też pośrednio w nieuczciwy sposób utrudniać innym przedsiębiorcom dostępu do uczestnictwa w obrocie handlowym, który normalnie jest dla nich ogólnie dostępny („zakaz utrudniania dostępu“) lub zachowywać się dyskryminująco wobec takich samych przedsiębiorstw bezpośrednio lub pośrednio w inny sposób bez rzeczywistego powodu („zakaz dyskryminacji“);
- powyższy zakaz obowiązuje również w stosunku do przedsiębiorców, którzy wprawdzie nie mają pozycji dominującej na rynku, ale od których zależni są mali i średni przedsiębiorcy jako oferenci i nabywcy towarów lub usług konkretnego rodzaju);
- przedsiębiorcy, którzy wprawdzie nie mają pozycji dominującej, ale mają wobec małych i średnich konkurentów silniejszy potencjał rynkowy, nie mogą bezpośrednio bądź pośrednio w sposób nieuczciwy utrudniać działalności konkurentów.

Za nadużycie traktowane jest np.

- dowolne, faktycznie nieuzasadnione stosowanie różnych warunków handlowych wobec porównywalnych partnerów handlowych,
- dowolna odmowa dostawy przy jednoczesnej realizacji dostaw dla porównywalnych partnerów handlowych lub
- dowolne stosowanie różnych cen wobec porównywalnych partnerów handlowych.

Jakie są skutki prawne naruszeń GWB?

Niemieckie urzędy antymonopolowe nadzorują zachowania przedsiębiorców dominujących na rynku i mogą według własnego uznania wszcząć dochodzenie, jeżeli uznają pewne zachowanie za nadużycie lub dyskryminację w rozumieniu GWB. Dopuszczalne jest wszczęcie tego rodzaju dochodzenia również na podstawie sprawozdań prasowych lub skarg konkurentów, klientów lub dostawców przedsiębiorstwa dominującego na rynku. Jeżeli urzędy antymonopolowe dojdą do wniosku, iż mają do czynienia z nadużyciem lub dyskryminacją, mogą zarządzić zaniechanie takiego zachowania (tzw. „zarządzenie dotyczące nadużycia“) lub nałożyć kary pieniężne w wysokości do 500.000 € oraz ponadto do trzykrotnej wysokości utargu uzyskanego dodatkowo na podstawie owego naruszenia prawa. Jeżeli przedsiębiorca dominujący na rynku nie stosuje się do treści zarządzenia, urzędy antymonopolowe mogą również nałożyć na niego kary pieniężne.

Przedsiębiorcy, którym przedsiębiorcy dominujący na rynku w nieuczciwy sposób utrudniają działalność lub którzy są przez nich dyskryminowani, mogą w stosunku takiego zachowania, niezależnie od wszczęcia dochodzenia przez urzędy antymonopolowe, wystąpić na drogę sądową. Mogą oni w szczególności domagać się zaniechania nadużyć lub dyskryminacji albo dochodzić zapłaty odszkodowania.

Osoba kontaktowa w sprawach prawa firm w Niemczech:

Adwokat w Niemczech Dr Jacek Franek
Specjalista do spraw polsko-niemieckich
e-mail: jacek-franek@jacek-franek.com
tel. 22 622 95 96
faks 22 622 12 85

sekretariat@jacek-franek.com
jacek-franek@jacek-franek.com
+48 22 622 95 96
+48 22 622 12 85
+48 22 622 95 96
+48 22 622 12 85
© 2016 Adwokat na Niemcy
Dr Jacek Franek